ارسال پاسخ

شنبه ۲۱ تير ۱۳۹۳ ۱۴:۴۱ تعداد نظرات: 0 تعداد بازدید: 956 Telegram

inpia.ir

دو نامه وزیر اقتصاد درباره خوراک و محصولات پتروشیمی

در حالی دو تصمیم اخیر دولت درباره نرخ خوراک پتروشیمی‌ها بر اساس دو نامه وزیر اقتصاد و بیشتر به منظور تاثیر‌گذاری بر شاخص بورس اتخاذ شده‌است که چنین تصمیماتی در جهان توسط نهادهای تخصصی رگولاتوری و در راستای توسعه متوازن هر صنعت گرفته می‌شود.
دو نامه وزیر اقتصاد درباره خوراک و محصولات پتروشیمی

در حالی دو تصمیم اخیر دولت درباره نرخ خوراک پتروشیمی‌ها بر اساس دو نامه وزیر اقتصاد و بیشتر به منظور تاثیر‌گذاری بر شاخص بورس اتخاذ شده‌است که چنین تصمیماتی در جهان توسط نهادهای تخصصی رگولاتوری و در راستای توسعه متوازن هر صنعت گرفته می‌شود.
خبرگزاری فارس: دو نامه وزیر اقتصاد درباره خوراک و محصولات پتروشیمی/بورس در خدمت اقتصاد یا اقتصاد در خدمت بورس؟

به گزارش inpia  به نقل از خبرگزاری فارس، اخیرا دولت دو تصمیم درباره صنعت پتروشیمی کشور گرفت که روی افزایش سود شرکت‌های پتروشیمی تاثیر گذار بود.

یکی از این مصوبه‌ها، لغو مصوبه قبلی هیئت دولت درباره قیمت یکسان 10 سنتی برای سوخت و خوراک پتروشیمی‌ها و تعیین قیمت نرخ گاز برای مصارف خوراک واحدهای پتروشیمی ها به میزان 3445 ریال معادل 13 سنت و نرخ 1320 ریالی برای سوخت بود و مصوبه دوم تغییر نرخ ارز مورد محاسبه برای قیمت‌گذاری محصولات پتروشیمی در بورس کالا از ارز بودجه به ارز آزاد بود.

اگرچه دولت تصویب مصوبه اول را در راستای حمایت از بازار سرمایه معرفی کرده است، اما در واقع مصوبه خوراک و سوخت 10 سنتی پیش از این از سوی علی لاریجانی ابطال و غیر قانونی معرفی شده بود و هیئت دولت یک هفته فرصت داشت نرخ خوراک و سوخت را به صورت جداگانه مطابق منقانون بودجه تعیین کند.

اما نکته اصلی درباره این دو مصوبه، فارغ از تبعات مثبت یا منفی احتمالی آنها ، سازوکار و شیوه و همچنین منطق و مکانیزم تصمیم‌گیری درباره این موضوع و موضوعات مشابه است.

واقعیت آن است که مبنای هر دو مصوبه دو نامه از وزیر اقتصاد به هیئت دولت بوده است. وزیر اقتصاد در نامه اول از دولت خواست قیمت گاز پتروشیمی‌ها کاهش بیابد، تا سودآوری پتروشیمی‌های گازی افزایش یافته و شاخص بورس مثبت شود. البته این نامه وزیر اقتصاد با مصوبه مجلس درباره خوراک و ابطال مصوبه قبلی دولت تطابق زیادی داشت. طیب‌نیا پیشنهاد کرده بود، قیمت خوراک بر اساس مصوبه مجلس 13 سنت تعیین شود و قیمت سوخت نیز 100 تومان در هر متر مکعب در نظر گرفته شود.

وزیر اقتصاد نامه دومی نیز خطاب به هیئت دولت نوشت و درخواست کرد برای سودآور تر شدن واحدهای پتروشیمی و نجات بورس از رکود، قیمت محصولات پتروشیمی به جای نرخ ارز بودجه بر اساس نرخ ارز آزاد محاسبه شود.

نکته جالب اینجا است که تصمیم اخیر بدون اطلاع اعضای کارگروه تنظیم بازار محصولات پتروشیمی یعنی معاونت تولید وزارت صنعت، شرکت ملی پتروشیمی، بورس و سازمان حمایت از مصرف‌کنندگان و تولیدکنندگان اتخاذ و ابلاغ شده است.

*منطق تصمیم‌گیری‌های اقتصادی چیست؟ بورس در خدمت اقتصاد یا اقتصاد در خدمت بورس

به احتمال زیاد این دو تصمیم به خصوص مصوبه دوم یعنی محاسبه نرخ پایه محصولات تاثیرات مثبتی روی بازار محصولات پتروشیمی خواهد گذاشت. اما فارغ از تبعات مثبت و منفی این دو تصمیم یک سوال مهم و واضح در این باره وجود دارد؟ ملاک تصمیم‌گیری در اقتصاد ایران چیست؟ به عبارت دقیق‌تر آیا منطقی است که تصمیمات مهم اقتصادی در کشور صرفا برای بالا و پایین بردن و دستکاری در شاخص بورس اتخاذ شود؟

تقریبا در همه کشورهای جهان وضعیت بورس شاخصی برای درک وضعیت اقتصادی آن کشور به حساب می‌آید. اما در هیچ کشوری در جهان ملاک تصمیمات اقتصادی شاخص بورس نیست. هر تصمیم  اقتصادی می‌تواند تبعات مثبت و منفی داشته باشد و طبعا یک تصمیم منطقی در اقتصاد باید سود بیشتری از زیان آن داشته باشد.

درباره درست یا غلط بودن هر تصمیم اقتصادی نیز می‌توان تحلیل و بحث کرد اما قطعا اینکه یک تصمیم اقتصادی برای سودآور ماندن یک صنعت اتخاذ شود یا یک تصمیم درست اقتصادی برای باقی ماندن سودهای غیر منطقی صنعت دیگری کنار گذاشته شود. کما اینکه در اثر تصمیم دولت درباره محاسبه نرخ پایه محصولات پتروشیمی در بورس کالا بر اساس نرخ ارز آزاد تعدادی از شرکت‌های مصرف‌کننده این محصولات قطعا ورشکست خواهند شد، اما در کنار آن به احتمال زیاد بازار محصولات پتروشیمی نظم خواهد گرفت و بخش زیادی از تقاضای دلالی از آن حذف خواهد شد.

طبعا شرکت‌هایی که ممکن است ورشکست شده یا با زیان عمده روبرو شوند از چنین تصمیمی راضی نخواهند بود، اما آیا دولت به خاطر رضایت این شرکت‌ها تصمیم خود را تغییر خواهد داد؟ سود بزرگ‌تر این تصمیم قطعا مانع دولت برای تغییر این مصوبه خواهد بود.

درباره قیمت خوراک گاز پتروشیمی‌ها هم شرایط مشابهی حکمفرما است. شرکت‌های پتروشیمی علیرغم به دست آوردن سودهای بادآورده‌ای که گاهی در طول یکسال از کل سرمایه‌گذاری انجام شده برای احداث آنها بیشتر بوده است می‌گویند به دلیل کاهش سودآوری آنها قیمت خوراک نباید منطقی شود. وزیر اقتصاد و مسئولان بورس هم به همین دلیل و برای مثبت کردن شاخص بورس خواستار تغییر نرخ خوراک و سوخت شده‌اند. اما واقعا منطق قیمت‌گذاری قیمت خوراک تاثیر احتمالی آن روی شاخص بورس است؟

مکانیزم تشخیص نرخ منطقی گاز پتروشیمی‌ها تا کنون چه بوده است؟ قیمت خوراک گاز در دوره‌ای 15 تومان بود. کسی از منطق اقتصادی این تصمیم با خبر نیست. این قیمت پس از اجرای قانون هدفمندی یارانه‌ها در یکی از قوانین بودجه 70 تومان معادل 7 سنت در نظر گرفته شد. این قیمت علیرغم تغییر نرخ ارز بدون داشتن منطق مشخصی در قوانین بودجه سال‌های بعد نیز ادامه یافت و به معادل 2.8 سنت در هر متر مکعب رسید. منطق قیمت 70 تومانی و ادامه یافتن آن در سال‌های بعد نیز مشخص نبود.

مجلس در جریان بررسی قانون بودجه 93 و بر اساس پیشنهاد دولت تلاش کرد منطقی برای قیمت گذاری گاز بیابد. تعیین نرخ بازگشت سرمایه IRR در حد 25 درصد جلوه این تلاش بود. اما این منطق نیز کاملا کارآمد نبود.

الان وزیر اقتصاد ترجیح می‌دهد قیمت گاز کاهش بیابد تا شاید(و فقط شاید) شاخص بورس اندکی مثبت شود. اما آیا چنین منطقی برای تصمیم‌گیری اساسی درباره یک صنعت مهم و منابع عمومی کشور قابل دفاع است.

اگر چنین منطقی قابل دفاع باشد، دولت می‌تواند بخشی از درآمدهای نفتی را در صندوقی متمرکز کند و به جای آنکه فقط به یک صنعت گاز ارزان بدهد، بخشی از درآمدهای نفتی را در میان همه صنایع بورسی اعم از خودرویی، سیمانی، دارویی، نساجی، غذایی، شوینده، فولاد، معدنی و پالایشی تقسیم کند، تا جلوی افت شاخص بورس گرفته شود و روند شاخص مثبت شود.

طبعا همان قدر که نفت یک منبع عمومی است و نمی‌توان درآمدهای آن را در اختیار گروه خاصی گذاشت، گاز طبیعی هم از جمله منابع طبیعی است و ارائه رانت از محل ارزان‌فروشی آن منطقی نخواهد بود.

*وقتی سیاست بر اقتصاد غلبه می‌کند

شاهین شایان آرانی کارشناس برجسته بازار سرمایه می‌گوید:« بازار سرمایه ایران به اندازه تولید ناخالص داخلی ارزش دارد و باید طبق قانون شفاف و بدون دخالت و نفوذ دولت فعالیت کند و در صورتی اصلاح ساختارها در آن از جمله ارکان بازار، فعل و انفعالات خودجوش، تبلیغات صحیح ارکان بازار و اینکه تحت نفوذ دولت نباشد، به بازاری غالب دست خواهیم یافت.

پایین آمدن قیمت‌ها نیز باید بر مبنای قاعده و منطق باشد و همان طور که باید روند افزایشی آن براساس فعل و انفعالات واقعی صورت پذیرد.»

طبعا وزیر اقتصاد به عنوان یک معلم دانشگاهی اقتصاد بیش از دیگران به این بدیهیات واقف است و می‌داند که وضعیت شاخص بورس و تاثیرگذاری و دستکاری آن ملاک تصمیمات حیاتی اقتصادی نیست، اما چرا وزیر به چنین راهی رفته است؟

به نظر می‌رسد تاثیرات آنچه به عنوان «اقتصاد سیاسی» در اقتصاد ایران می‌شناسیم، زودتر از زمان مورد انتظار خودنمایی کرده و اصلی‌ترین نقش را در این بازی بر عهده گرفته است.

به عبارت دقیق‌تر، ریزش شاخص بورس فارغ از اینکه دلیل اصلی آن چه بوده و نقش هیجانات مقطعی در ورود و خروج «نوسهامداران» به آن در رشد و ریزش شاخص چقدر بوده است، تبدیل به محکی برای سنجش توانایی اقتصادی دولت نوپای یازدهم شده است.

طبعا انتقادات تند و تیز و بلاانقطاع از عملکرد اقتصادی دولت قبلی، اذهان را به سمت مقایسه زودهنگام و بدون موقع عملکرد دو دولت در حوزه‌های مختلف از جمله بورس اوراق بهادار می‌کشاند و مشاهده رشد و سودآوری سهام شرکت‌های بورسی در دولت گذشته و ریزش و ضرر همین سهام‌ در دولت جدید فارغ از دلایل واقعی این رشد و ریزش، کلیت دولت را نسبت به تصویر عمومی از عملکرد دولت و پایه رای دولت در میان سهامداران و غیر سهامداران نگران می‌کند.

بهای نگرانی دولت را نیز وزیر اقتصاد با زیر پا گذاشتن اصول اولیه تصمیم‌گیری منطقی اقتصادی و پذیرفتن تبعات آینده آن خواهد پرداخت.

*نهادهای قدرتمند رگولاتوری، گمشده‌های راهبردی اقتصاد ایران

اما الگوی تصمیم‌گیری در دنیا درباره موضوعاتی مانند نرخ و نحوه تحویل خوراک و قیمت‌گذاری محصولات پتروشیمی در دنیا چیست؟

واقعیت آن است که در همه کشورهای پیشرفته و حتی در حال توسعه جهان که خیز مناسبی برای رشد اقتصادی برداشته‌اند، نهادهای مستقل تنظیم‌گر یا رگولاتوری با اختیارات حقوقی بسیار گسترده در صنایع مختلف به صورت تخصصی ایجاد شده‌اند که توسعه منطقی و متناسب این صنایع را با استفاده از اختیاراتی چون نرخ‌گذاری خوراک و امثال آن مدیریت می‌کنند.

با وجود آنکه پس از خصوصی‌سازی به خصوص در صنعت نفت چالش‌های عمیقی پدید آورده است که حل و برطرف کردن آنها تنها از عهده نهادهای قانونی و تخصصی رگولاتوری بر می‌آید، تنها نمونه موفق رگولاتوری و تنظیم‌گری در اقتصاد ایران نهاد رگولاتوری صنعت مخابرات است که روابط بین شرکت‌های خدمات دهنده و وظایف آنها را تنظیم می‌کند.

در صنعت نفت، شرکت ملی پتروشیمی و معاونت برنامه‌ریزی وزارت نفت هر دو مدعی بر عهده گرفتن وظایف رگولاتوری هستند، اما واقعیت آن است که نه از نظر اختیارات نهادی و نه از نظر زیر ساخت‌ها هیچ یک توان بر عهده گرفتن این وظیفه بی‌نظیر حاکمیتی را ندارند.

کما اینکه به عنوان نمونه مشکل تبادل خوراک بین پتروشیمی اصفهان و پالایشگاه اصفهان که پس از خصوصی‌سازی ایجاد شد، هنوز هم علیرغم تلاش‌های بسیار حل نشده است.

واقعیت آن است که مهندسان شیمی و پلیمر و مخازن نفتی و امثال آن در صنعت نفت اساسا ابزار لازم برای اتخاذ تصمیمات مهم و حاکمیتی در حوزه رگولاتوری را در اختیار ندارند.


نظرات

دیدگاه های ارسالي، پس از تایید در وب سایت منتشر مي شود.
پیام هایی که حاوی تهمت یا افترا باشد منتشر نمي شود.
پیام هایی که به غیر از زبان فارسی یا غیر مرتبط با خبر باشد منتشر نمي شود.

قیمت مواداولیه؛ ۲۲ آذر ۱۳۹۶جدول روز/هفتگی
عنوانقیمتاختلافدرصد اختلاف
0035 53,700 ریال -1100 2.01% نمودار و آرشیو
EX5 Jam 53,200 ریال 200 0.38% نمودار و آرشیو
EX5 Bakhtar - نمودار و آرشیو
EX5 Marun 53,300 ریال 300 0.56% نمودار و آرشیو
F7000 Mehr 53,100 ریال 100 0.19% نمودار و آرشیو
F7000 Ilam - نمودار و آرشیو
5110 53,000 ریال -100 0.19% نمودار و آرشیو
Bl3 Jam 52,100 ریال 100 0.19% نمودار و آرشیو
Bl3 Marun 51,800 ریال 0 0% نمودار و آرشیو
Bl3 Bakhtar 51,000 ریال -200 0.39% نمودار و آرشیو
0075 57,200 ریال 1200 2.1% نمودار و آرشیو
020 57,200 ریال 400 0.7% نمودار و آرشیو
Lf190 56,500 ریال 700 1.24% نمودار و آرشیو
22B02 - نمودار و آرشیو
52518 47,100 ریال 200 0.42% نمودار و آرشیو
52518 Off - نمودار و آرشیو
Hi500 46,200 ریال -100 0.22% نمودار و آرشیو
2420h 56,900 ریال نمودار و آرشیو
2420d - نمودار و آرشیو
2420K 56,000 ریال نمودار و آرشیو
2102 56,600 ریال 100 0.18% نمودار و آرشیو
2102 Off1 - نمودار و آرشیو
2100 60,000 ریال نمودار و آرشیو
2100 Off1 - نمودار و آرشیو
2200 56,000 ریال نمودار و آرشیو
22402 MAHABAD - نمودار و آرشیو
Lld209 Amir 53,200 ریال نمودار و آرشیو
22402 off MAHABAD - نمودار و آرشیو
Lld209 Arak 51,600 ریال 0 0% نمودار و آرشیو
22B02 off MAHABAD 49,100 ریال نمودار و آرشیو
LLD Lorestan - نمودار و آرشیو
Lld 22402 - نمودار و آرشیو
LLD Tabriz - نمودار و آرشیو
PE80 Jam - نمودار و آرشیو
PE80 Jam Kaf - نمودار و آرشیو
PE80 Amir 61,500 ریال نمودار و آرشیو
PE80 Arak - نمودار و آرشیو
CRP100 Amir Kabir 61,000 ریال نمودار و آرشیو
CRP100 Amir Kabir Kaf - نمودار و آرشیو
EX3 Amir kaf - نمودار و آرشیو
EX3 Arak kaf - نمودار و آرشیو
EX3 Bandar kaf - نمودار و آرشیو
EX3 ilam - نمودار و آرشیو
CRP100 Jam Kaf - نمودار و آرشیو
Z30G - نمودار و آرشیو
CRP100 Jam 61,400 ریال نمودار و آرشیو
CRP 100 Shazand 61,000 ریال -200 0.33% نمودار و آرشیو
CRP100 Maroun - نمودار و آرشیو
EX3 ilam Kaf - نمودار و آرشیو
PE80 ilam - نمودار و آرشیو
CRP100 Maroun kaf - نمودار و آرشیو
CRP 100 Shazand Kaf - نمودار و آرشیو
V30G - نمودار و آرشیو
PE 80 ilam Kaf - نمودار و آرشیو
Z30s Mar 55,450 ریال 550 0.99% نمودار و آرشیو
C30s 56,600 ریال 0 0% نمودار و آرشیو
Z30s Ar 55,450 ریال نمودار و آرشیو
V30s - نمودار و آرشیو
3840 Tabriz 48,100 ریال -200 0.41% نمودار و آرشیو
3840 Off1 - نمودار و آرشیو
7240 69,400 ریال 400 0.58% نمودار و آرشیو
1540 64,400 ریال -1500 2.28% نمودار و آرشیو
1551 64,500 ریال -500 0.77% نمودار و آرشیو
781 55,300 ریال -1100 1.95% نمودار و آرشیو
785 - نمودار و آرشیو
821 56,500 ریال نمودار و آرشیو
825 - نمودار و آرشیو
5030 59,500 ریال 1100 1.85% نمودار و آرشیو
525 - نمودار و آرشیو
552R Jam 55,600 ریال نمودار و آرشیو
552R Arak Kaf - نمودار و آرشیو
552R Arak 55,450 ریال 550 0.99% نمودار و آرشیو
552R Maroun 55,450 ریال 550 0.99% نمودار و آرشیو
510L Jam 56,600 ریال 0 0% نمودار و آرشیو
510L Jam kaf - نمودار و آرشیو
510L Navid - نمودار و آرشیو
550J Jam 56,700 ریال 0 0% نمودار و آرشیو
10733 - نمودار و آرشیو
10720 - نمودار و آرشیو
10417 - نمودار و آرشیو
10415 98,500 ریال 0 0% نمودار و آرشیو
R40maron - نمودار و آرشیو
R60 77,800 ریال 0 0% نمودار و آرشیو
548R 57,600 ریال 600 1.04% نمودار و آرشیو
RP340 74,000 ریال نمودار و آرشیو
440G 54,400 ریال 0 0% نمودار و آرشیو
440J - نمودار و آرشیو
440L 57,300 ریال 300 0.52% نمودار و آرشیو
MR230 58,200 ریال 300 0.52% نمودار و آرشیو
ZR230 - نمودار و آرشیو
N40 - نمودار و آرشیو
N50 - نمودار و آرشیو
332C 62,800 ریال 0 0% نمودار و آرشیو
332L - نمودار و آرشیو
5218 - نمودار و آرشیو
PVC S65 Ghadir 43,800 ریال 50 0.11% نمودار و آرشیو
PVC S65 Arvand 44,200 ریال 200 0.45% نمودار و آرشیو
PVC S65 Bandar 44,000 ریال 0 0% نمودار و آرشیو
PVC S65 Abadan - نمودار و آرشیو
PVC S65 Ghadir kaf 42,800 ریال 50 0.12% نمودار و آرشیو
PVC S65 Arvand kaf 43,200 ریال 200 0.46% نمودار و آرشیو
PVC S65 Bandar kaf 43,000 ریال 0 0% نمودار و آرشیو
PVC S65 Abadan kaf - نمودار و آرشیو
PVC S70 Bandar - نمودار و آرشیو
PVC S70 Abadan - نمودار و آرشیو
PVC S70 Bandar kaf - نمودار و آرشیو
PVC S70 Abadan kaf - نمودار و آرشیو
PVC S57 Abadan - نمودار و آرشیو
PVC S57 Ghadir - نمودار و آرشیو
PVC S57 Abadan kaf - نمودار و آرشیو
PVC S57 Ghadir kaf - نمودار و آرشیو
PVC S60 Bandar - نمودار و آرشیو
PVC S60 Bandar kaf - نمودار و آرشیو
EX5 Marun Off1 - نمودار و آرشیو
PVC S65 Off3 Arvand - نمودار و آرشیو
EX5 Marun Off2 - نمودار و آرشیو
PVC S65 Off3 Arvand kaf 23,500 ریال 0 0% نمودار و آرشیو
EX5 Jam Off1 - نمودار و آرشیو
PVC E68 Off3 Arvand 22,500 ریال نمودار و آرشیو
EX5 Jam Off2 - نمودار و آرشیو
PVC E68 Off3 Arvand kaf 21,500 ریال 0 0% نمودار و آرشیو
5110 Off1 - نمودار و آرشیو
5110 Off2 - نمودار و آرشیو
6020 - نمودار و آرشیو
620 - نمودار و آرشیو
Bl3 Jam Off1 - نمودار و آرشیو
Bl3 Jam Off2 - نمودار و آرشیو
Bl3 Marun Off2 - نمودار و آرشیو
Bl3 Bakhtar Off1 - نمودار و آرشیو
EPS 200 - نمودار و آرشیو
EPS 300 - نمودار و آرشیو
EPS 400 - نمودار و آرشیو
510L Arak - نمودار و آرشیو
5620 - نمودار و آرشیو
Absn50 94,200 ریال -400 0.42% نمودار و آرشیو
ABS150 100,300 ریال 300 0.3% نمودار و آرشیو
Lale 1922 59,000 ریال نمودار و آرشیو
1922 Arya - نمودار و آرشیو
MR1600 - نمودار و آرشیو
J740 - نمودار و آرشیو
R200 60,200 ریال 200 0.33% نمودار و آرشیو
2004Tc - نمودار و آرشیو
3202 - نمودار و آرشیو
3713 - نمودار و آرشیو
BL4 jam - نمودار و آرشیو
EX3 Off1 - نمودار و آرشیو
220Kj - نمودار و آرشیو
R40 Arak 63,000 ریال -200 0.32% نمودار و آرشیو
060 - نمودار و آرشیو
EX5 Jam Kaf - نمودار و آرشیو
EX5 Amir - نمودار و آرشیو
209 Tabriz - نمودار و آرشیو
1102l Rejal - نمودار و آرشیو
60507 - نمودار و آرشیو
6040 - نمودار و آرشیو
60511 - نمودار و آرشیو
DOP Oil - نمودار و آرشیو
22501 kg off - نمودار و آرشیو
22402 off - نمودار و آرشیو
Z30S Mar Kaf - نمودار و آرشیو
ZR230 Kaf - نمودار و آرشیو

➕ تبلیغات متنی در سایت inpia.ir
دریافت تعرفه و سفارش متن: 09332716775
➖➖