ارسال پاسخ

سه شنبه ۱۰ بهمن ۱۳۹۶ ۰۸:۳۶ تعداد نظرات: 0 Telegram

inpia.ir

منتفعان چرخه معیوب بازار ارز

سیاست ناصحیح مدیریت نرخ ارز سابقه‌ای طولانی در اقتصاد ایران دارد. از مسیر اجرای این سیاست ناصحیح ضرر و زیان فراوانی به منافع اقتصادی و غیراقتصادی کشور وارد شده است.
منتفعان چرخه معیوب بازار ارز

 

زنجیره غلطی که بارها و بارها در طول چهار دهه اخیر تکرار شده و همواره نه تنها منجر به اتلاف و حیف و میل منابع کشور شده که اثر فراوانی بر پیش‌بینی‌ناپذیری اقتصاد داشته و بازار را در ابهامی خسارت‌آفرین فرو برده است.

 


این نخستین بار نیست که قیمت ارز ظرف مدت یک هفته جهش غیر‌قابل کنترلی داشته و فضای اقتصادی کشور را ملتهب کرده است. اقتصاددانان در طول سال‌های اخیر به کرات این شرایط را گوشزد کرده و ثبات مصنوعی نرخ ارز را غیر قابل تداوم دانسته‌اند. سوال‌ این است که در این چرخه معیوب چه کسانی منتفع می‌شوند و چه کسانی زیان می‌بینند؟

 

به این پرسش می‌شود با یک مثال پاسخ داد. یک فعال اقتصادی را فرض کنید که کارگاهی تولیدی دارد. اگر در یک سال، نرخ تورم در کشور ۲۰ درصد باشد معنی‌اش این است که همه هزینه‌های تولید در این بنگاه در حدود ۲۰ درصد افزایش پیدا کرده است.

 

حال کالای تولیدی این بنگاه که تا قبل از تورم ۲۰درصدی در داخل و حتی در برخی از کشورهای همسایه رقابتی بوده، قدرت رقابت خود را به اندازه ۲۰ درصد از دست رفته می‌بیند. چنانچه قیمت ارز حاصل از صادرات این تولید‌کننده به اندازه ما‌‌به‌التفاوت نرخ تورم داخلی و میانگین تورم کشورهای دیگر افزایش پیدا کرده بود این تولید‌کننده می‌توانست مانند شرایط قبل، تولیدش را به بازار خارج عرضه کند.

 

همین مساله در بازار داخل هم مصداق دارد. اگر تا قبل از این، تولیدات خارجی قدرت رقابت با تولید داخل را نداشتند، اکنون با افزایش ۲۰ درصدی قیمت تمام شده کالای داخل و ثابت ماندن نرخ ارز، عملا آنها امکان ورود به ایران را پیدا کرده و بازار خوبی برای خود پیدا خواهند کرد.

 

تا اینجا چرخه بسیار واضح و مشخص است اما آنچه کمتر به آن توجه می‌شود دو اتفاقی است که از این به بعد رخ می‌دهد:

 

۱- ارزی که حاصل از صادرات کالای این بنگاه بوده قطع شده و خود را از میزان عرضه ارز کشوری می‌کاهد و از طرف دیگر برای واردات این کالا، ارزی مورد نیاز خواهد بود که به میزان مصرف و تقاضای آن خواهد افزود.

 

۲- اتفاق دیگری که رخ می‌دهد، کم شدن فعالیت بنگاه یاد شده و در نتیجه کاستن از نیروی کار این بنگاه است. کم کم این بنگاه به یک بنگاه ورشکسته تبدیل می‌شود و این ورشکستگی چند مشکل دیگر به مشکلات خواهد افزود. اول اینکه افراد یا بنگاه‌های دیگری که از این بنگاه طلب دارند دچار گرفتاری و بحران خواهند شد.

 

دوم چنانچه بنگاه مزبور تسهیلاتی را اخذ کرده باشد گرفتار بازپرداخت آن خواهد شد و سوم اینکه خانواده و اطرافیان صاحب یا صاحبان بنگاه مزبور دچار خسارت‌های جدی روحی و روانی و مالی خواهند شد و این چرخه معیوب ادامه خواهد یافت تا اینکه کار به از هم پاشیدگی یک یا چند خانواده و یک یا چند بنگاه دیگر نیز خواهد انجامید.

 

طرف دیگر این چرخه، بازار است و تقاضای خرید کالای تولیدی مسلما به جای خود باقی می‌ماند. به این ترتیب، در غیاب تولیدکننده داخلی، کالای مشابه ولی بی‌کیفیت خارجی (عمدتا چینی) وارد بازار شده و کم کم جای تولید داخلی را می‌گیرد.

 

در این میان عده‌ای وارد‌کننده کالای مزبور که از خلأ موجود استفاده کرده و واردات را به حداکثر ممکن رسانده‌اند با قیمت‌های پایین‌تر، دیگر تولید‌کنندگان آن کالا را نیز از عرصه بیرون می‌کنند. وقتی تولید داخلی به حداقل رسیده یا نزدیک به صفر برسد، آنگاه کل بازار در اختیار وارد‌کنندگان قرار گرفته و از این به بعد، آنها قدرت مانور زیادی پیدا می‌کنند.

 

همزمان با توجه به ضرورت وجود کالای مزبور در بازار، دولت برای واردات آن کالا ارز مبادله‌ای اختصاص می‌دهد. حال در این چرخه چقدر ارز مبادله‌ای به این کالا اختصاص پیدا می‌کند و ما‌به‌التفاوت این نرخ ارز به جیب چه کسانی می‌رود و... تنها بخشی از این چرخه فساد‌آور و مخرب است.

 

آورده این چرخه در نهایت عبارت است از ‌تعطیلی یک یا چند بنگاه، کم شدن اشتغال، از هم پاشیدگی یک یا چند خانواده، عدم بازپرداخت تسهیلات بانکی و صدمه زدن به عده‌ای که با این بنگاه حساب و کتاب داشته‌اند.

 

در این چرخه همچنین میزان زیادی ارز مبادله‌ای مصرف می‌شود که هیچ کجا مابه‌التفاوت نرخ آن با نرخ آزاد ارز خود را نشان نخواهد داد و تبدیل به رانتی برای عده‌ای خاص می‌شود. همه اینها تنها بخش آشکار این زنجیره معیوب است.

 

در بخش پنهان آن بدیهی است که فسادهای بسیار بزرگی رخ می‌دهد که سود سرشار و فراوان حاصل از آن، همواره مانع اصلاح این ساختار غلط بوده و از این به بعد نیز نخواهد گذاشت این چرخه، مسیر درستی پیدا کند.

 

حال سوال این است که اگر نرخ ارز متناسب با واقعیت‌های اقتصاد کشور تنظیم شود، چه اتفاقی رخ می‌دهد؟ چنانچه نرخ تورم کمتر از افزایش نرخ ارز یا حداقل مساوی با آن باشد بنگاه تولیدی قدرت رقابت خود را افزایش داده یا حفظ خواهد کرد.

 

در چنین صورتی روز‌به‌روز بر تولید بنگاه افزوده شده و میزان ارز‌آوری بیشتری را برای کشور رقم خواهد زد. از طرف دیگر میزان تقاضای ارز برای واردات کالای مزبور کاهش پیدا کرده و طرف تقاضای ارز نیز کاهش خواهد یافت.

 

چنانچه این روال برای مدتی ادامه داشته باشد، میزان ارز عرضه شده به بازار از میزان تقاضا پیش افتاده و کم کم طبق قانون منطقی قیمت که در تعادل بین عرضه و تقاضا تعیین می‌شود، قیمت ارز کاهش پیدا خواهد کرد.

 

چنین روندی که روند طبیعی بازار است می‌تواند به رونق اشتغال انجامیده و در نتیجه از بسیاری ناهنجاری‌های اجتماعی جلوگیری کند.

 

حال انتخاب با سیاست‌گذار است. آیا ثبات مصنوعی نرخ ارز مطلوب است یا شرایطی که در صورت نگاه منطقی و علمی اقتصاد به دست خواهیم آورد؟

 

گزارش: محسن جلالی پور


منبع:دنیای اقتصاد


نظرات

دیدگاه های ارسالي، پس از تایید در وب سایت منتشر مي شود.
پیام هایی که حاوی تهمت یا افترا باشد منتشر نمي شود.
پیام هایی که به غیر از زبان فارسی یا غیر مرتبط با خبر باشد منتشر نمي شود.

 

 

 

قیمت مواداولیه؛ ۱ اردیبهشت ۱۳۹۷جدول روز/هفتگی
عنوانقیمتاختلافدرصد اختلاف
0035 - نمودار و آرشیو
EX5 Jam - نمودار و آرشیو
EX5 Bakhtar - نمودار و آرشیو
EX5 Marun 70,500 ریال نمودار و آرشیو
F7000 Mehr 66,000 ریال 500 0.76% نمودار و آرشیو
F7000 Ilam - نمودار و آرشیو
5110 65,500 ریال 200 0.31% نمودار و آرشیو
Bl3 Jam - نمودار و آرشیو
Bl3 Marun 65,000 ریال -500 0.76% نمودار و آرشیو
Bl3 Bakhtar 65,000 ریال 300 0.46% نمودار و آرشیو
0075 59,000 ریال 500 0.85% نمودار و آرشیو
020 57,300 ریال 0 0% نمودار و آرشیو
Lf190 57,300 ریال 300 0.52% نمودار و آرشیو
22B02 - نمودار و آرشیو
52518 55,200 ریال 500 0.91% نمودار و آرشیو
52518 Off - نمودار و آرشیو
Hi500 52,800 ریال 100 0.19% نمودار و آرشیو
2420h 57,200 ریال 200 0.35% نمودار و آرشیو
2420d - نمودار و آرشیو
2420K - نمودار و آرشیو
2102 57,200 ریال 200 0.35% نمودار و آرشیو
2102 Off1 - نمودار و آرشیو
2100 - نمودار و آرشیو
2100 Off1 - نمودار و آرشیو
2200 - نمودار و آرشیو
Lld209 Amir 58,500 ریال 700 1.2% نمودار و آرشیو
22402 off MAHABAD - نمودار و آرشیو
22402 MAHABAD - نمودار و آرشیو
Lld209 Arak 57,800 ریال 500 0.87% نمودار و آرشیو
22B02 off MAHABAD - نمودار و آرشیو
LLD Lorestan - نمودار و آرشیو
Lld 22402 - نمودار و آرشیو
LLD Tabriz - نمودار و آرشیو
PE80 Jam - نمودار و آرشیو
PE80 Jam Kaf - نمودار و آرشیو
PE80 Amir - نمودار و آرشیو
PE80 Arak - نمودار و آرشیو
CRP100 Amir Kabir - نمودار و آرشیو
CRP100 Amir Kabir Kaf - نمودار و آرشیو
PE80 Amir kaf - نمودار و آرشیو
PE80 Arak kaf - نمودار و آرشیو
PE80 Bandar kaf - نمودار و آرشیو
Z30G - نمودار و آرشیو
EX3 ilam - نمودار و آرشیو
CRP100 Jam Kaf - نمودار و آرشیو
CRP100 Maroun - نمودار و آرشیو
EX3 ilam Kaf - نمودار و آرشیو
CRP100 Jam - نمودار و آرشیو
CRP 100 Shazand - نمودار و آرشیو
CRP100 Maroun kaf - نمودار و آرشیو
CRP 100 Shazand Kaf - نمودار و آرشیو
PE80 ilam - نمودار و آرشیو
V30G - نمودار و آرشیو
PE 80 ilam Kaf - نمودار و آرشیو
Z30s Mar - نمودار و آرشیو
C30s 66,800 ریال 800 1.2% نمودار و آرشیو
Z30s Ar 67,300 ریال 1800 2.67% نمودار و آرشیو
V30s - نمودار و آرشیو
3840 Tabriz - نمودار و آرشیو
3840 Off1 - نمودار و آرشیو
7240 81,700 ریال -300 0.37% نمودار و آرشیو
1540 75,700 ریال -300 0.39% نمودار و آرشیو
1551 72,500 ریال -2500 3.33% نمودار و آرشیو
781 - نمودار و آرشیو
785 - نمودار و آرشیو
821 - نمودار و آرشیو
825 - نمودار و آرشیو
5030 - نمودار و آرشیو
525 - نمودار و آرشیو
552R Jam - نمودار و آرشیو
552R Arak Kaf - نمودار و آرشیو
552R Arak - نمودار و آرشیو
552R Maroun 67,300 ریال 1800 2.67% نمودار و آرشیو
510L Jam - نمودار و آرشیو
510L Jam kaf - نمودار و آرشیو
510L Navid - نمودار و آرشیو
550J Jam - نمودار و آرشیو
10733 - نمودار و آرشیو
10720 - نمودار و آرشیو
10417 - نمودار و آرشیو
10415 - نمودار و آرشیو
R40maron - نمودار و آرشیو
R60 - نمودار و آرشیو
548R 84,000 ریال 4500 5.36% نمودار و آرشیو
RP340 - نمودار و آرشیو
440G - نمودار و آرشیو
440J - نمودار و آرشیو
440L - نمودار و آرشیو
MR230 72,000 ریال 2000 2.78% نمودار و آرشیو
ZR230 - نمودار و آرشیو
N40 - نمودار و آرشیو
N50 - نمودار و آرشیو
332C 79,000 ریال 1000 1.27% نمودار و آرشیو
332L - نمودار و آرشیو
5218 - نمودار و آرشیو
PVC S65 Ghadir - نمودار و آرشیو
PVC S65 Arvand - نمودار و آرشیو
PVC S65 Bandar - نمودار و آرشیو
PVC S65 Abadan 44,500 ریال 700 1.57% نمودار و آرشیو
PVC S65 Ghadir kaf 44,300 ریال -100 0.23% نمودار و آرشیو
PVC S65 Arvand kaf 44,300 ریال 300 0.68% نمودار و آرشیو
PVC S65 Bandar kaf 46,500 ریال نمودار و آرشیو
PVC S65 Abadan kaf 43,500 ریال نمودار و آرشیو
PVC S70 Bandar 57,000 ریال 0 0% نمودار و آرشیو
PVC S70 Abadan 56,000 ریال 0 0% نمودار و آرشیو
PVC S70 Bandar kaf - نمودار و آرشیو
PVC S70 Abadan kaf - نمودار و آرشیو
PVC S57 Abadan 52,000 ریال نمودار و آرشیو
PVC S57 Ghadir - نمودار و آرشیو
PVC S57 Abadan kaf - نمودار و آرشیو
PVC S57 Ghadir kaf - نمودار و آرشیو
PVC S60 Bandar - نمودار و آرشیو
PVC S60 Bandar kaf 51,000 ریال 0 0% نمودار و آرشیو
EX5 Marun Off1 - نمودار و آرشیو
PVC S65 Off3 Arv - نمودار و آرشیو
EX5 Marun Off2 - نمودار و آرشیو
PVC S65 Off3 Arva - نمودار و آرشیو
EX5 Jam Off1 - نمودار و آرشیو
PVC E68 Off3 Arv - نمودار و آرشیو
EX5 Jam Off2 - نمودار و آرشیو
PVC E68 Off3 Arv kaf - نمودار و آرشیو
5110 Off1 - نمودار و آرشیو
5110 Off2 - نمودار و آرشیو
6020 - نمودار و آرشیو
620 - نمودار و آرشیو
Bl3 Jam Off1 - نمودار و آرشیو
Bl3 Jam Off2 - نمودار و آرشیو
Bl3 Marun Off2 - نمودار و آرشیو
Bl3 Bakhtar Off1 - نمودار و آرشیو
EPS 200 - نمودار و آرشیو
EPS 300 - نمودار و آرشیو
EPS 400 - نمودار و آرشیو
510L Arak - نمودار و آرشیو
5620 - نمودار و آرشیو
Absn50 101,800 ریال -700 0.68% نمودار و آرشیو
ABS150 100,000 ریال -1000 0.99% نمودار و آرشیو
Lale 1922 - نمودار و آرشیو
1922 Arya - نمودار و آرشیو
MR1600 - نمودار و آرشیو
J740 - نمودار و آرشیو
R200 - نمودار و آرشیو
2004Tc - نمودار و آرشیو
3202 - نمودار و آرشیو
3713 - نمودار و آرشیو
BL4 jam - نمودار و آرشیو
EX3 Off1 - نمودار و آرشیو
220Kj - نمودار و آرشیو
R40 Arak - نمودار و آرشیو
060 - نمودار و آرشیو
EX5 Jam Kaf - نمودار و آرشیو
EX5 Amir - نمودار و آرشیو
209 Tabriz - نمودار و آرشیو
1102l Rejal - نمودار و آرشیو
60507 - نمودار و آرشیو
6040 - نمودار و آرشیو
60511 - نمودار و آرشیو
DOP Oil - نمودار و آرشیو
22501 kg off - نمودار و آرشیو
22402 off - نمودار و آرشیو
Z30S Mar Kaf - نمودار و آرشیو
ZR230 Kaf - نمودار و آرشیو

➕ تبلیغات متنی در سایت inpia.ir
دریافت تعرفه و سفارش متن:
7 - 88927986

➖➖