آسیب شناسی افت و خیز قیمت های پایه مواد اولیه

معاون عملیات و نظارت بورس کالای ایران با حضور در اولین جلسه هیات مدیره انجمن ملی صنایع پلیمر ایران در سال 99 به پرسش اعضای هیات مدیره در رابطه با سه موضوع پاسخ گفت. مهندس محتشمی پور در این جلسه نظرات خود را در رابطه با سه موضوع نامه کانون کارگزاران به بورس کالا، اشکالات شیوه قیمت […]

معاون عملیات و نظارت بورس کالای ایران با حضور در اولین جلسه هیات مدیره انجمن ملی صنایع پلیمر ایران در سال 99 به پرسش اعضای هیات مدیره در رابطه با سه موضوع پاسخ گفت.

مهندس محتشمی پور در این جلسه نظرات خود را در رابطه با سه موضوع نامه کانون کارگزاران به بورس کالا، اشکالات شیوه قیمت گذاری مواد اولیه و موضوع مقررات و مشکلات معاملات سلف در بورس کالا مطرح کرد.

وی در پاسخ به این موضوع که در وضعیت کنونی که همه دنیا به دلیل دغدغه های اشتغال در تلاشند تا مقررات آسان تری برای عبور از بحران ها در پیش بگیرند در ایران منافع بالادستی ها در نظر گرفته می شود که نامه کانون کارگزاران یکی از این موضوعات است گفت: متاسفانه بورس کالا یک بستر معاملاتی است و نقشی در مقررات مربوط به عرضه ها ندارد و شرایط عرضه ها توسط عرضه کننده تعیین می شود.

از سوی دیگر برخی تضادمنافع ها در بین صنایع پایین دست و بالادستی وجود دارد. به عنوان مثال زمانی که دوره رکود است شرکت های بالادستی مایلند امتیازهایی را برای صنایع پایین دست در نظر بگیرند اما در این شرایط صنایع پایین دست همکاری نمی کنند و در دوره رونق برعکس این وضعیت رخ می دهد.

به گفته وی از سوی دیگر با نوسانات قیمت نفت و نوسان در قیمت مواد اولیه حاشیه سود شرکت های پتروشیمی با تغییر و تحول روبرو می شود و تمایل آنها به تامین مالی صنایع پایین دستی نیز دستخوش نوسان می شود. در این شرایط به نظر می رسد بهتر است بجای آن که شرکت های بالادستی پتروشیمی وارد تامین مالی صنایع پلیمری شوند بانک ها این وظیفه را بر عهده بگیرند.

محتشمی پور در ادامه درباره موضوع تفاوت برخورد بورس کالا با صنایع پایین دستی و بالادستی گفت: مشکل اصلی در این رابطه مقررات از سمت نهاد ناظر است که باید تغییر کند که البته بورس کالا از سازمان بورس این موضوع را خواسته است.

وی ادامه داد: در حال حاضر موضوع جریمه تاخیر در پرداخت در بورس کالا مطرح شده در حالیکه اساسا باید موضوع تسویه از بورس کالا خارج شود و در نتیجه احتمالا موضوع جریمه ها هم منتفی خواهد شد. از سمت دیگر موضوع فروش سلف و یا نظارت بر نحوه فعالیت صنایع بالادست باید از طریق شرکت ملی پتروشیمی مورد مذاکره قرار بگیرد.

مدیر عملیات و نظارت بورس کالا در ادامه با اشاره به کاهش قیمت نفت در پاسخ به این سوال که در وضعیت کنونی انتظار می رفت کاهش قیمت محصولات پلیمری بیش از مقداری باشد که روز شنبه شاهد آن بودیم گفت: شرکت ملی پتروشیمی و صنایع پایین دستی در رابطه با قیمت های مواد اولیه تصمیم گیری می کنند و طبعا بورس کالا در این زمینه تصمیم گیر نیست اما لازم است به این نکته اشاره کنم که به تدریج که از نفت فاصله می گیریم میزان اثرگذاری کاهش قیمت روی سایر زنجیره کاهش می یابد.

به عنوان مثال با افت قیمت نفت بهای فراورده های نفتی و پالایشی بیش از همه تاثیر می پذیرد. پس از آن قیمت آروماتیک ها با تاثیر پذیری کمتر کاهش می یابد و در پایان این زنجیره قیمت مواد پلیمری قرار دارند که کمترین میزان تاثیر را در طول زنجیره می پذیرد بنابراین نمی توان انتظار داشت به همان شدت ه بهای نفت در بازارهای جهانی کاهش می یابد مواد اولیه نیز دچار افت قیمت شوند.

محتشمی پور ادامه داد در این شرایط فروش سلف برای خریدار چندان جذاب نیست زیرا افت قیمت به زیان خریدار نیست. سلف ابزاری برای تامین مالی فروشنده است درحالیکه مشکل تامین مالی بخش پایین دست است که این ابزار برای این وضعیت تناسبی ندارد.

وی با اشاره به نقدی که اعضای هیات مدیره به نحوه نظارت بر تعهدات دوطرف در قراردادهای سلف گفت: از آنجا که عمل خریداران به تعهداتشان در بورس کالا و تاخیر در واریزی ها بر اساس سیستم بانکی است و تاخیر قابل محاسبه و دریافت است اما اگر فروشنده در تامین کالا تاخیر کند خریدار باید به بورس اعلام کند و بورس کالا جریمه های مربوطه را اعلام و محاسبه کند که این فرایند نسبت به حالت اول زمان بر است .

محتشمی پور به موضوع کاهش قیمت ها هم اشاره کرد و گفت افت قیمت ها در دفتر صنایع تکمیلی بر اساس قیمت های نشریات محاسبه می شود اما این دفتر می تواند میزان نوسان مجاز را کمتر یا بیشتر اعلام کند. به عنوان مثال در شرایط افزایش قیمت هم این دفتر میزان افزایش را کمتر از رقم واقعی اعلام می کند تا بازار شرایط و آمادگی لازم را برای پذیرش قیمت ها پیدا کند.