انتخابات میان‌دوره‌ای کنگره آمریکا و تاثیر آن بر ایران

به گزارش اینپیا؛ کاربرد تحریم به عنوان ابزار سیاست خارجی کشورها روند فزاینده جهانی دارد. ابزاری که از سال‌ها قبل از سوی آمریکا و سایر کشورهای جهان علیه ایران فعال شده است اما تحریم‌ها زمانی به هدف رسیده‌اند  که اولا همراهی متحدان آمریکا و نهادهای بین المللی را داشته باشد و ثانیا اهداف مشخص و […]

به گزارش اینپیا؛ کاربرد تحریم به عنوان ابزار سیاست خارجی کشورها روند فزاینده جهانی دارد. ابزاری که از سال‌ها قبل از سوی آمریکا و سایر کشورهای جهان علیه ایران فعال شده است اما تحریم‌ها زمانی به هدف رسیده‌اند  که اولا همراهی متحدان آمریکا و نهادهای بین المللی را داشته باشد و ثانیا اهداف مشخص و واقع بینانه ای را دنبال کند. از همین رو در این گزارش به دیدگاه دو حزب دموکرات و جمهوری‌خواه آمریکا درباره تحریم‌ علیه ایران پرداخته شده و در مقابل توصیه‌های راهبردی به دولتمردان ایران برای مواجه با تحریم‌ها و همچنین پیش‌بینی‌هایی از شرایط ایران  بعد از انتخابات میان‌دوره‌ای کنگره آمریکا و اخذ رای هر کدام از دو حزب دموکرات و جمهوری‌خواه در آمریکاه ارائه شده است.

 

انتخابات در آمریکا و تاثیر آن بر ایران

برای حزب دموکرات آمریکا، تحریم به خودی خود هدف نیست بلکه تحریم باید بخشی از یک راهبرد جامع نسبت به ایران باشد. تحریم باید دارای راهبرد خروج و انعطاف لازم برای ترغیب ایران به مصالحه باشد. ضمن اینکه از نظر دموکرات ها استفاده بیش از حد از تحریم ها می تواند منجر به دور زدن تحریم ها توسط بازیگران بین المللی متعدد و تضعیف نظام مالی امریکا و هژمونی دلار و در نتیجه معکوس شدن نتیجه تحریم ها شود.در نقطه مقابل دموکرات‌ها،  حزب جمهوری خواه از تحریم های همه جانبه و وسیع برای تخریب ظرفیت‌های راهبردی و حتی سقوط نظام سیاسی در کشورهای دیگر دفاع می کند.

الگوی تاریخی انتخابات میان دوره ای و همبستگی آن با میزان محبوبیت پایین بایدن نشان می‌دهد که احتمالا حزب دموکرات حدود ۳۰ کرسی مجلس نمایندگان و ۳ کرسی سنا را از دست خواهند داد. در کنگره آمریکا صرف نظر از سلطه اکثریت دموکرات و جمهوری‌خواه، طرح ها و پیش نویس‌های متعدد برای تحریم ایران وجود دارد. اما تبدیل آنها به قانون و استناد دولت امریکا به این قوانین، مشمول رقابت میان حزب دارای اکثریت در کنگره و حزب مسلط بر کاخ سفید است اگرچه هر دو حزب اصلی آمریکا، تحریم، را ابزار سیاست خارجی آمریکا می‌دانند، اما پیروزی هر کدام از این احزاب در انتخابات میان دوره‌ای کنگره در نوامبر ۲۰۲۲ تبعات متفاوتی برای اقدامات تحریمی امریکا بر ضد ایران خواهد داشت. در صورت تسلط جمهوری‌خواهان بر مجلس‌های آمریکا، راه احیای برجام و لغو تحریم‌های هسته‌ای بر اساس قانون مرور توافق هسته ای ایران بسیار دشوار خواهد شد چرا که این احتمال وجود دارد که جمهوری‌خواهان ستا به حد نصاب دو سوم برای خنثی سازی وتوی رئیس جمهور نزدیک شوند. در صورت تسلط جمهوری خواهان بر مجلس نمایندگان، اگرچه احیای برجام ناممکن نخواهد بود اما اقدامات قانونی مجلس تحت سلطه جمهوری خواهان می تواند راه توافق با ایران را ناهموار کرده و احتمال ریسک سیاسی بایدن را بیش از پیش کاهش دهد.

 

توصیه های راهبردی به ایران

یکی از اصلی‌ترین موضوعاتی که باید در این زمینه مورد توجه قرار گیرد، این است که ایران نباید اجازه دهد تحریم های یکجانبه آمریکا به تحریم های چندجانبه بین المللی تبدیل شود. در شرایط کنونی هنوز امکان احیای برجام وجود دارد، بنابراین احتمال ارجاع پرونده هسته ای ایران به شورای امنیت بسیار پایین است  اما در صورت کمرنگ شدن امیدها برای احیای برجام، کشورهای عضو برجام می توانند از کارت تهدید برای بازگشت تحریم های چندجانبه بین المللی استفاده کنند.

چانه زنی ایران در مذاکرات احیای برجام باید چانه زنی مدیریت شده باشد به این معنا که ایران نباید چانه‌زنی برای دریافت امتیاز بیشتر را به گونه ای دنبال کند که امکان احیای برجام با رسیدن به توافق بهتر با آمریکا به کلی از بین برود. مذاکره کنندگان ایران باید از نقاط ضعف نظام تحریم‌ها مثل ایهام در راهبرد خروج یعنی مسیر لغو تحریم ها، در راستای غیرموجه سازی رویکرد غیرسازنده طرف امریکایی استفاده کرده و کشورهای دیگر را با موضع خود همراه کنند.

از سوی دیگر باید توجه کرد که هیأت حاکمه آمریکا به خصوص نخبگان دموکرات نگرانند که کاربرد افراطی تحریم‌ها بر ضد کشورهای دیگر منجر به تمایل تعداد بیشتری از کشورهای تحت تحریم آمریکا به ایجاد راه‌های تعامل پولی و مالی جایگزین دلار در عرصه جهانی شود. این نگرانی مؤید این توصیه است که ایران همزمان با تلاش برای رفع تحریم های امریکا، باید راه‌های تعامل پولی و مالی جایگزین را با کشورهای دیگر از جمله چین و روسیه دنبال کند و از این طریق فشار به آمریکا برای رفع تحریم ها را افزایش دهد.

حتی در صورت احیای برجام، تحریم های اولیه آمریکا باقی خواهد ماند و این می تواند موانعی را برای کار با بانک ها و شرکت‌های اقتصادی بزرگ ایجاد کند. در چنین شرایطی، فعالان بخش خصوصی می توانند نقش مهمی در تثبیت راههای جایگزین برای تعاملات پولی و بانکی بازی کنند چرا که یکی از موانع کار اقتصادی با ایران پس از امضای برجام در سال ۲۰۱۵ مشکل تبعیت بیش از حد شرکتها و موسسات مالی از تحریم های امریکا بود. این مشکل را تا حدودی می توان از طریق رایزنی های حقوقی و اقتصادی میان بخش های خصوصی ایران و شرکای خارجی حل کرد.

چنانچه حزب جمهوری‌خواه بتواند کنگره امریکا را در اختیار بگیرد، بیش از پیش به دنبال نظارت بر اجرای تحریم های کنونی بر ضد ایران و سختگیرانه تر کردن آنها خواهد بود و در این راستا، به اقدامات قانونی جدید برای تضعیف تعاملات تجاری و اقتصادی ایران با همسایگان و دیگر کشورهای آسیایی دست خواهد زد. بنابراین در چشم انداز کوتاه مدت و میان مدت، تنوع بخشی به تعاملات تجاری با شرکتهای خارجی و یافتن بازارهای هدف جایگزین توصیه می‌شود.

 

منبع: مرکز پژوهش های اتاق بازرگانی ایران