دانشمندان به بشریت هشدار دادهاند که اگر میخواهیم سیاره خود را نجات دهیم، باید عادتهای مخرب خود را متوقف کنیم که به شدت بر محیط زیست تأثیر میگذارد. زمین سال هاست که از تغییرات آب و هوایی رنج میبرد که عمدتا ناشی از فعالیتهای انسانی مانند تولید پلاستیک، کشاورزی صنعتی و انتشار دی اکسید کربن است.
علاوه بر این، برخی از دانشمندان استدلال میکنند که بشر قبلا زمین را مهندسی کرده است و استدلال میکند که جهان از دوره هولوسن به دوره آنتروپوسن حرکت کرده است.
«از انحراف یک سوم آب شیرین موجود زمین تا کاشت و چرای دو پنجم سطح زمین، نوع بشر با دوران هولوسن، آن دوره ۱۰۰۰۰ساله ثبات آب و هوایی که تمدن را به وجود آورد، دست و پنجه نرم کرده است. پیامدهای مداخلات ما در فرآیندهای ژئوفیزیکی زمین هنوز مشخص نشده اند. اما دانشمندان میگویند که آنها آنقدر اساسی هستند که هولوسن دیگر وجود ندارد. ما اکنون در آنتروپوسن زندگی میکنیم، عصر زمینشناسی ساخت بشر هستیم.»
کاهش ضایعات یک گام بزرگ است
برای اینکه سرنوشت سیاره خود را معکوس کنیم، اولین کاری که باید انجام دهیم این است، میزان زبالههایی را کاهش دهیم که هر روز دور می اندازیم.
پلاستیک، یکی از مخربترین انواع زبالههایی که بشر تولید میکند. اگرچه بازیافت پلاستیک در دهه ۷۰ در سراسر جهان گسترش یافت، بسیاری از کشورها پلاستیک را بازیافت نمیکنند، زیرا هزینه آن بیشتر از تولید واقعی محصول است. در حالی که پلاستیک ۴۰۰ سال طول میکشد تا در آب تجزیه شود، ۸۰۰ سال طول میکشد تا پلاستیک در خاک تجزیه شود.
یکی از کارهایی که برای سهولت در بازیافت پلاستیک انجام شده است استفاده از سمبل های بازیافتی است. در این سمبل ها هر نوع پلاستیک با شماره مخصوص به خود نمایش داده می شود. برای اطلاعات بیشتر مقاله مفهوم علائم و اعداد سمبل بازیافت را ببینید.
در چند سال اخیر، مردم جهان بیشتر از اهمیت بازیافت پلاستیک و کاهش زبالههای خانگی آگاه شده اند. با توجه به اینکه امروزه هنگام خرید برای کیسههای پلاستیکی هزینه دریافت می شود، این موضوع مردم را تشویق کرده است که هنگام خرید از گزینههای سازگارتر با محیط زیست استفاده کنند. بر اساس آخرین دادهها، استفاده از کیسههای پلاستیکی ۴۰ درصد کاهش یافته است.
مدت زمان تجزیه زباله چقدر است؟
اگر میخواهیم سیارهمان را نجات دهیم و از هماکنون شروع به اقدام کنیم، مهم است که بدانیم چقدر طول میکشد تا انواع مختلف زبالهها تجزیه شوند.
تجزیه زباله های پلاستیکی
پلاستیک فرآوردهای از نفت است و مواد آن سخت تجزیه میشود، چیزی است که ما بیشترین استفاده را در زندگی روزمره خود داریم. سالانه ۱.۶ میلیون بشکه نفت تنها برای تولید بطریهای پلاستیکی مصرف میشود. ممکن است ۱۰۰۰ سال طول بکشد تا پلاستیک در محلهای دفن زباله تجزیه شود.
کیسههای پلاستیکی که ما روزانه استفاده میکنیم بین ۱۰ سال تا ۱۰۰۰ سال طول میکشد تا تجزیه شوند، در حالی که بطریهای پلاستیکی ممکن است ۴۵۰ سال یا بیشتر طول بکشد.
بهترین راه استفاده از پلاستیک هایی نظیر پلی اتیلن است که قابلیت بازیافت دارند. در نتیجه به جای دفن یا سوزاندن آن ها، دوباره بازیافت می شوند و وارد چرخه ی مصرف می گردند.
محصولات کاغذی
با توجه به این واقعیت که کاغذ به طور طبیعی تولید میشود، محصولات کاغذی از نظر سرعت تجزیه شدن یکی از سازگارترین مواد برای زمین هستند. کاغذ بین چهار تا شش هفته طول میکشد تا خود به خود تجزیه شود.
باتری ها
باتریها یکی از خطرناکترین اقلامی هستند که در محل دفن زباله باقی میمانند. فلز نازک بیرونی باتری ظرف ۱۰۰ سال تجزیه میشود و فلزات سنگین داخل آن را در معرض دید قرار میدهد که هرگز تجزیه نمیشوند و برای محیط زیست سمی هستند.
شیشه
شیشه یکی از طبیعیترین محصولات روی زمین است زیرا از ماسه ساخته شده است. این ماده یکی از محصولاتی است که به راحتی قابل بازیافت است زیرا شکستن و ذوب شدن آن فرآیندی ساده است. با این حال، شگفتآور است که اگر شیشه در محلهای دفن زباله دور ریخته شود، یک میلیون سال طول میکشد تا تجزیه شود. به گفته برخی منابع، گاهی اوقات به هیچ وجه تجزیه نمیشود.
ضایعات مواد غذایی
ممکن است فکر کنید که پسماندهای غذا به راحتی در محل دفن زباله تجزیه میشوند، اما نمیتوانید بیش از این اشتباه کنید. مدت زمان لازم برای تجزیه ضایعات مواد غذایی به نوع غذا بستگی دارد.
به طور معمول، پوست پرتقال شش ماه طول میکشد، اما هسته سیب یا پوست موز حدود یک ماه طول میکشد تا تجزیه شود. شما احساس میکنید هیچ چیز بدی نمیتواند از یک تکه کاهو به دست بیاید. اما اشتباه میکنید، حداقل ۲۵ سال طول میکشد تا کاهو در یک زمین زباله تجزیه شود.
جدای از تجزیه ضایعات مواد غذایی، این موضوع یک واقعیت است که مواد غذایی در محلهای دفن زباله بدون اکسیژن تجزیه میشوند و متان را ایجاد میکنند. گازی که ۲۳ درصد قویتر از گازهای گلخانهای مانند دی اکسید کربن است. در حالی که مقداری از این متان به انرژی تبدیل میشود، مقدار زیادی از آن وارد جو میشود و بر تغییرات آب و هوایی تاثیر میگذارد.
چگونه تولید زباله را به صفر برسانیم؟
یکی از راههای کاهش تولید زباله استفاده از استراتژی کشور ترکیه است. ترکیه برای به حداقل رساندن زبالههایی که هر روز تولید میشود، جنبش زباله صفر را آغاز کرده است که توسط بانوی اول امینه اردوغان حمایت میشود.
به عنوان بخشی از این پروژه، ترکیه برای کاهش ضایعات، به ویژه زبالههای پلاستیکی و کاهش وزن بر بازیافت بسیج شد. این پروژه شامل ذخیره همه چیز از کاغذ گرفته تا فلزات دور ریخته شده برای استفاده در آینده یا بازیافت است. از وزارتخانهها گرفته تا رستورانهای شهرهای کوچک با شیوههای بازیافت خاص خود، این کمپین در یک سال اجرا شد.
علاوه بر این، شهرداریها و سازمانهای غیردولتی شروع به برگزاری کارگاههایی کردند تا به مردم نشان دهند چگونه زبالههای خود را کاهش دهند.
استفاده از وعدههای غذایی باقیمانده برای تبدیل آنها به یک وعده غذایی جدید تا دوچرخهسواری با اشیاء پلاستیکی ناخواسته باعث شد تا جنبش جدیدی شکل گرفت.
در سالهای اخیر، ترکیه شروع به اولویتبندی مدیریت پسماند نسبت به نگرانیهای ناشی از افزایش آسیبهای زیستمحیطی کرده است. شهرداریهایی که مسئول جمعآوری زباله هستند، سیستمهای مدیریت پسماند خود را ارتقا دادهاند.
همچنین ترکیه موفق شد بیش از نیمی از بطریهای پلاستیکی موجود در بازار را در سال گذشته بازیافت کند. بر اساس آمار رسمی، از ۲۳۶ هزار تن بطری پلاستیکی فروخته شده در سال گذشته، ۱۴۰ هزار تن آن بازیافت شده است. در سه ماهه اول ۲۰۲۱.۱۷۵۰۰ تن بطری پلاستیکی بازیافت شد تا دوباره مورد استفاده قرار گیرد.
با محبوبیت پروژه زباله صفر، تاسیسات بازیافت در گوشه و کنار کشور باز میشود و دولت اقدامات بیشتری برای جلوگیری از آلودگی انجام داده است.
به عنوان مثال، اکنون کیسههای پلاستیکی در بازارها برای جلوگیری از استفاده بیش از حد از پلاستیک در زندگی روزمره با پرداخت هزینه فروخته میشوند. همچنین با شروع این استراتژی از استانبول، شهرهای بزرگ ترکیه اقدام به جمع آوری بطریهای پلاستیکی و تبدیل این سپردهها به اعتبار برای حمل و نقل عمومی کرده اند.
پنجمین همایش اقتصاد صنایع پلاستیک در ایران 8 و 9 مهر ماه برگزار می شود.